Przejdź do treści
Menu

Skala, liniowy czy ryczałt? Jak wybrać formę opodatkowania w 2026 roku

Porównanie trzech form opodatkowania JDG na stawkach 2026: podatek, składka zdrowotna, ZUS. Z przykładami dla 100, 180 i 300 tys. zł przychodu.

Marta Zając · Dyplom księgowego SKwP
Aktualizacja: · 7 min czytania

Forma opodatkowania to decyzja na cały rok, a różnica między najlepszą i najgorszą opcją przy 180 tys. zł przychodu potrafi przekroczyć 15 tys. zł. Poniżej trzy formy, które ma do wyboru jednoosobowa firma, i to, co je naprawdę różni.

Skala podatkowa: dla niższych dochodów i rodzin

Podatek 12% do 120 000 zł dochodu i 32% nadwyżki, z kwotą wolną 30 000 zł. Składka zdrowotna to 9% dochodu, minimum 432,54 zł miesięcznie, i nie można jej odliczyć.

  • zachowujesz ulgę na dzieci i wspólne rozliczenie z małżonkiem,
  • opłaca się przy dochodzie do ok. 130-150 tys. zł rocznie,
  • przy wyższym dochodzie 32% szybko zjada przewagę.

Podatek liniowy: stałe 19%

Podatek 19% od całego dochodu, bez kwoty wolnej. Składka zdrowotna 4,9% dochodu, a w 2026 roku do 14 100 zł składek możesz odliczyć od dochodu albo wliczyć w koszty.

Liniowy traci sens, gdy świadczysz usługi byłemu pracodawcy w zakresie, w jakim pracowałeś na etacie - wtedy w ogóle nie możesz go wybrać.

Ryczałt: podatek od przychodu

Nie odliczasz kosztów, ale stawki są niskie: 12% dla IT, 8,5% dla wielu usług, 3% dla handlu. Składka zdrowotna jest stała w progach: 498,35 zł do 60 tys. zł przychodu, 830,58 zł do 300 tys. zł i 1 495,04 zł powyżej.

Jak i kiedy zmienić formę

  1. Policz trzy warianty na prognozie przychodów i kosztów na przyszły rok.
  2. Złóż oświadczenie przez CEIDG do 20 lutego (albo do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie w roku).
  3. Pilnuj, żeby zaliczka za styczeń była już liczona według nowej formy.

Porównywarka na tej stronie liczy wszystkie trzy formy naraz, na stawkach 2026, z widełkami ±10% przychodu. To szacunek - decyzję podejmujemy razem na konsultacji.